Üç aylar dediğimiz “Receb, Şaban ve Ramazan” ayları, bireysel ve toplumsal olarak tedrici eğitim aylarıdır. Bu mübarek aylar İslam ümmeti için rahmettir. Kişiyi nafile ibadet ve sükunete teşvik ettiği için bireysel, toplumda hayırlı işlere davet ve rağbeti artırdığı, yardımlaşma ve kardeşlik duygularını tazelediği için de toplumsal bir rahmettir. Bu aylar çocukların manevi dünyasını inşa etmede de büyük bir fırsattır. Bu aylar yalnızca takvimde belirli olup evlerimize sirayet etmediği sürece fayda sağlayamaz. Bu yazımızda evimizde oluşturacağımız üç aylar ikliminin önemini ve bazı pratik tavsiye ve ipuçlarını ele alacağız.
Çocuklara üç aylar bilincini yerleştirmek, onların yaratılış gayesine uygun yaşamalarına katkı sağlar. Çünkü çocuklar büyürken gördüklerini içselleştirirler, içselleştirdikleri şeylerle şekillenirler. Evin içinde yaşanan bu manevi iklim; ibadetin, kulluğun, merhametin, paylaşmanın ve dua alışkanlığının ilk temellerini atar.
Bu minvalde üç aylar, ailelerin çocuklarına hem bir değer aktarımı hem de bir kimlik inşası süreci sunan özel bir mevsimdir. Küçük uygulamalar ve sıcak bir ev atmosferiyle çocuklar bu ayların diğer aylardan farklı olduğunu hisseder ve bu bilinç onların hayat yolculuğuna eşlik eder. Şimdi pratik uygulama önerilerimize geçelim:
· Üç aylara girmeden birkaç gün önce tercihen akşam ve sakin bir vakitte “aile toplantısı” yapılmalıdır. Bu toplantıda bu ayların önemi ve mahiyeti çocukların yaş ve seviyelerine göre ifade edilmelidir.
· Mahiyet anlatıldıktan sonra Receb ve Şaban ayı özelinde hedefler belirlenmelidir. Burada ortalama hedefleri örnek olarak veriyoruz, siz aile ve çocuklarınıza göre güncelleyebilirsiniz.
Kısa Günlük Program
· Vakit namazları eda edilmelidir. (Yaşa göre beş vakit ya da daha az)
· Ailenin bir arada olduğu saatlerde (sabah, akşam ve yatsı) namazlar cemaatle kılınmalıdır.
· Her gün en az beş sayfa Kur’an okunmalıdır. (Bu, çocuklara göre yarım sayfa hatta birkaç ayet bile olabilir. Düzenli ama sıkmayan bir program olmalıdır.)
· Güne başlarken günün zikri ilan edilmelidir. Bazı günler bu konuda yarışmalar yapılabilir.
· Her gün sabah akşam virdlerinden seçilen bir dua ve anlamı okunmalıdır.
· Uyumadan İhlas, Felak ve Nas sureleri okunup yatılmalıdır.
· Yemeğe başlarken ya da bitirirken yemek duası yapmaya özen gösterilmelidir.
· Gün içindeki fiillerde Allah Rasulü’nün sünnetine dikkat çekilerek sevap ve sünnete uyma bilinci yerleştirilmelidir. (Efendimiz Sallallahu Aleyhi ve Sellem’in yemekten önce ve sonra ellerini yıkaması, giyinirken sağdan başlaması ve duaları birer örnektir. Bu sünnetler bir anda anlatılmamalı, haftada birkaç sünnet uygulanarak özümsenmelidir.)
Haftalık Manevi Uygulamalar
· Pazartesi ve perşembe günleri oruç tutulmalı, isteyen çocuklar da dahil olmalıdır. Oruç için çocuklar teşvik edilmeli ama zorlanmamalıdır.
· Haftalık sohbet günleri tertip edilmelidir. Bugüne özel ikramlıklar hazırlanabilir. Bugünlerde çocukların dünyasına hitap eden konular -cennet, Peygamberimiz’in hayatından bölümler vb.- öncelenmelidir.
· Sohbet gününde ya da harici başka bir zamanda çocukların duygu ve düşüncelerini ifade edebilecekleri bir zaman ayrılmalıdır.
· Camide namaz ya da cami gezisi gibi bu ayın atmosferine uygun etkinlikler planlanmalıdır.
Süresiz Öneriler
· Özel bir görev takvimi hazırlanarak puan baremiyle ödüller vaad edilebilir.
· “Haftanın İyilik Görevleri” belirlenebilir. (Bir hayvana su vermek, harçlığından bir bölümü sadaka için ayırmak vb.)
· Özellikle iftara misafir alınır ya da misafirliğe gidilir. Allah için ziyaret ve ikramın önemine hadislerden örneklerle dikkat çekilebilir.
· “Nezaket Dili Kampanyası” ile bir hafta boyunca evde “teşekkür ederim”, “alabilir miyim”, “rica ederim” gibi nezaket ifadelerinin kullanımını artırma oyunu oynanabilir. En çok kullanan küçük bir hediye ile ödüllendirilir.
Bu Uygulamaların Aileye Kazandırdıkları
1. Aile bağlarını güçlendirir: Ortak program duygusal bağı artırır.
2. Çocuklarda aidiyet duygusu oluşturur: “Bizim evde üç aylar böyle yaşanır” bilinci gelişir.
3. Ahlaki gelişimi destekler: İbadet, merhamet, şükür gibi kavramlar soyut olmaktan çıkar, günlük hayata taşınır.
4. Manevi bir atmosfer kurar: Evde huzur, dilde yumuşaklık, ilişkilerde güven hâkim olur.
5. Ramazan’a hazırlık sağlar: Çocuklar oruç ayı gelmeden küçük adımlarla ibadete ısındırılmış olur. Receb ve Şaban ayı boyunca atılan küçük adımlar, Ramazan Ayı’nı daha dolu ve bilinçli yaşamayı kolaylaştırır.
Üç Aylar, Rabbimizin bize sunduğu bir “Yenilenme Paketi” gibidir. Bu paketi, ailemizin temellerini güçlendirmek ve çocuklarımızın kalbine imanın tohumlarını ekmek için en güzel şekilde değerlendirmeliyiz. Ailemizde üç aylar iklimini yaşatmak, yalnızca Ramazan Ayı’na hazırlık değil, bir ömür boyu sürecek huzurlu ve bereketli bir hayata yapılan en değerli yatırımdır. Unutulmamalıdır ki “Hiçbir baba, çocuğuna güzel ahlaktan daha üstün bir miras bırakamaz.”1
1. Tirmizi, “Birr ve Sıla”, 33 (No. 1952)
