Son 2 yıldır tüm gündemleri geride bırakan bir gündemi var dünyanın. Bütün dünya halkları hiçbir acıyla kıyaslanamayacak acılara şahit oldu, onurlu direniş nasıl olurmuş öğrendi, tüm farklılıkları ve mesafeleri bir kenara bırakarak ortak bir paydada buluştu: Gazze.
Kassam Tugayları’nın Filistin’in özgürlüğü amacıyla 7 Ekim 2023’te başlattıkları Aksa Tufanı’nın üzerinden tam 2 yıl geçti. Dünyayı sarsan ve paramotorlarla sembolleşen o sabahın üzerinden 730 sabah geçti. Yıkımlar, gözyaşları, bombalar, akan kanlar, açlık ve her şeye rağmen direnişle başlayan 730 sabah… Dünyanın geri kalanı 1 gün bile İsrail’i durduramazken Gazzelilerin asil ruhlarıyla direndiği 730 gün… Verilen hiçbir şehidin sadece bir sayıdan ibaret olmadığı gibi geçen bu 2 yılın günleri de elbette sayıdan ibaret değildi. Dünyanın ortak imtihanı haline gelen Gazze’de 2 yıl içerisinde neler olduğunu, hangi ülkelerin neler yaptığını veya yapmadığını Furkan Nesli Dergisi okurları için derledik.
2 YILIN BİLANÇOSU
· Gazze Sağlık Bakanlığının 7 Ekim 2025’te yayımladığı son verilere göre 7 Ekim’den önce Gazze’de yaşayan 2,23 milyon kişiden 67.173 kişi şehit oldu, 169.780 kişi ise yaralandı. Bunların arasında 20.179’un çocuk, 10.427’sinin kadın ve 4.813’ün yaşlı olduğu kaydedildi.1
· Ocak 2025’te Gazze Sivil Savunma Ajansı enkaz altında 10.000’den fazla kişinin cesedinin kaldığını tahmin etmişti.2 2025’in başından bu yana, Gazze Sağlık Bakanlığı artık cesetleri çıkarılamayanların sayısını tahmin edemiyor.
· Batı Şeria’da ise İşgalci İsrail ordusu, polisi ve yerleşimciler tarafından 1.048 kişi şehit edilmiş, 10.320 kişi yaralanmıştır.
· BM İnsan Hakları Ofisi, savaşın başlangıcından bu yana 248 gazetecinin şehit edildiğini, yani ayda ortalama 10 gazetecinin öldürüldüğünü bildirdi.3
· UNICEF, Gazze’de 3.000 ile 4.000 çocuğun bir veya daha fazla uzuvlarını kaybettiğini tahmin ediyor.4
· 7 Ekim 2023’ten 11 Haziran 2025’e kadar sağlık tesislerine 735 saldırı gerçekleşti ve en az 1.580 sağlık çalışanı şehit edildi.5
· İsrail’in Gazze’de 2 yıldan beri “açlığı” bir silah olarak kullanarak savaş suçu işlediği hatırlatılan Gazze Medya Ofisinin yaptığı açıklamada, açlık sebebiyle 154’ü çocuk, 460 Filistinlinin hayatını kaybettiği ifade edildi. 14’ü çocuk 17 kişi ise soğuktan donarak şehit oldu.
· Birleşmiş Milletler Uluslararası Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF) Sözcüsü Ricardo Pires, Birleşmiş Milletler (BM) Cenevre Ofisinin haftalık basın toplantısında “Gazze’de her 5 bebekten 1’i prematüre doğuyor. Yetersiz beslenme arttı, son 2 ayda 10.000’den fazla çocuğa akut yetersiz beslenme teşhisi konuldu” dedi.
· Katil İsrail ordusunun işgal altındaki Batı Şeria ve Doğu Kudüs’te Filistinlilere yönelik artan gözaltılar hakkında yayınlanan raporda, son 2 yılda Batı Şeria ve Doğu Kudüs’te 20.000’den fazla Filistinlinin gözaltına alındığı belirtildi. Gözaltına alınanlardan 1.660’ının çocuk, 595’inin ise kadın olduğu kaydedildi.6
· Savaş sırasında 197.000’e yakın bina hasar gördü veya yıkıldı.7
· 668 okul, 38 hastane, 96 sağlık merkezi, 725 merkezi su kuyusu da yıkılan binalar arasında.
· 785.000 öğrenci eğitimden mahrum kaldı, 193 akademisyen ve eğitimci saldırılarda şehit oldu.
DÜNYA ÜLKELERİNİN İŞGALCİ İSRAİL’E KARŞI YAPTIRIMLARI
· 7 Ekim 2023’ten sonra Filistin’i devlet olarak tanıyan ülkeler: Kanada, Avustralya, İngiltere, Portekiz, Fransa, Monako Prensliği, Lüksemburg, Malta, San Marino, Norveç, İrlanda, İspanya, Slovenya, Barbados, Jamaika, Trinidad ve Tobago, Bahamalar, Arnavutluk, Andorra, Finlandiya, İzlanda, Yeni Zelanda.
· İsrail ile silah ticaretini durduran ülkeler: İspanya, Belçika, Kanada, İngiltere, İtalya, Fransa, Şili, Slovenya, Almanya, Hollanda.
· Diplomatik ilişkileri kesen ülkeler: Bolivya, Nikaragua, Kolombiya.
· İsrail vatandaşlarının girişini yasaklayan ülkeler: Suudi Arabistan, Kuveyt, Maldivler.
· Güney Afrika, İsrail’i 1948 Soykırım Sözleşmesi’ni ihlal etmekle suçlayarak Uluslararası Adalet Divanı’na dava açtı.
· Bu yaptırımlarla birlikte İsrail’e fiziki olarak da saldırarak askeri harekatlarda bulunan ülkeler: Yemen, İran, Irak, Lübnan.
KISACA TÜRKİYE-İSRAİL İLİŞKİLERİ
· Çoğu Müslüman bile olmayan ülkelerin bahsettiğimiz bunca yaptırımlarından sonra sürekli İsrail’i kınamasıyla ve Gazze’ye umut mesajları vermesiyle adından söz ettiren Türkiye’nin aslında Gazze için ne yaptığının ya da neler yapmadığının tablosu net bir şekilde ortaya çıkıyor:
· Türkiye’nin Tel Aviv Büyükelçiliği hâlâ aktif bir şekilde görev yapmaya devam ediyor. Büyükelçisini çeken birçok ülkeye rağmen Türkiye İsrail Büyükelçisini geri çekmedi.
· Cumhurbaşkanlığı tarafından düzenlenen Uluslararası Savunma Sanayii Fuarı’nda (IDEF 2025), İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırılarında lojistik ve teknik destek sağlayan çok sayıda firma yer aldı. Cumhurbaşkanı Erdoğan, fuarda yaptığı konuşmada İsrail’i ağır sözlerle eleştirdi ancak fuar alanında İsrail’i protesto eden 8 gençten biri tutuklandı, biri ev hapsine alındı, 6’sı adli kontrolle serbest bırakıldı.
· Gazze’ye insani yardım götürmek üzere yola çıkmak isteyen Vicdan Gemisi’ne, Ulaştırma Bakanlığı tarafından çıkış izni verilmedi.
· Terör devleti İsrail’in ordusunda görev yaparak Gazzeli Müslümanları katleden yaklaşık 5.000 İsrail-Türkiye çifte vatandaşına yönelik hiçbir yasal yaptırım yapılmadı.
· Birleşmiş Milletler Konferansında Hamas’ı silah bırakmaya ve Gazze’deki iktidarını sonlandırmaya çağıran deklarasyona Türkiye dahil 17 ülke imza attı.
· Hollanda İsrail’e uçak parçaları satmayı yasaklarken, Malezya limanlarını İsrail’e kapatırken Türkiye İsrail’in geçtiğimiz yıl en fazla ürün aldığı ülkeler arasında 2,8 milyar dolar (yaklaşık 110 milyar lira) ile beşinci sırada yer aldı.8 Türkiye yaptığı açıklamayla bu verileri yalanlayarak 7 Ekim 2023’ten 2 Mayıs 2024’e kadar geçen 7 aylık sürede İsrail ile ticaretinin %30 azaldığını, 2 Mayıs’tan sonra ise tamamen kesilip sıfıra indiğini söylese de9 Tel Aviv Üniversitesi Ulusal Güvenlik Çalışmaları Enstitüsünden Dr. Gallia Lindenstrauss, Türkiye’nin ticaret yasağına karşın Türkiye menşeli ürünlerin üçüncü ülkeler ve Filistin Yönetimi üzerinden İsrail’e satıldığını ve bu satışların İsrail tarafından Türkiye’den ithalat olarak verilere işlendiğini söyledi.
1. Anadolu Ajansı, “Gazze’de 2 yıldır süren İsrail saldırılarında can kaybı 67.173’e ulaştı,” AA Haber, 07 Ekim 2025. Erişim: https://www.aa.com.tr/tr/dunya/gazzede-2-yildir-suren-israil-saldirilarinda-can-kaybi-67-bin-173e-ulasti/3709620
2. Joel Gunter, “’In Every Street There are Dead’: Gaza Rescuers Reckon with Scale of Destruction,” BBC News, 20 January 2025
3. “Two Years of War in Gaza: Human and Infrastructure Costs,” Costs of War Project, Watson Institute for International and Public Affairs, Brown University, October 2025
4. https://www.aljazeera.com/news/2025/10/7/two-years-of-israels-genocide-in-gaza-by-the-numbers
5. United Nations Human Rights, “UN Experts Appalled by Relentless Israeli Attacks on Gaza’s Healthcare System,” Office of the High Commissioner, 13 August 2025
6. Filistin Esirler Cemiyeti (Palestinian Prisoners Society). Report on Arrest Campaigns in the West Bank and East Jerusalem since October 8, 2023. Ramallah, Ekim 2025
7. ABC News “Satellite Images Show Extent of Destruction in Gaza after 2 Years” 2025
8. Birleşmiş Milletler (BM) Emtia Ticaret İstatistikleri Veritabanı (Comtrade)
9. https://ticaret.gov.tr/haberler/israil-ile-ticaret-iddialarina-iliskin-basin-aciklamasi
